Het eerste jaar van je kindje

Kopiëren van gedrag

Steeds vaker merk ik dat er interactie is. Joanna is bijna negen maanden en begint zich langzaamaan in (halve) woordjes uit te drukken. Soms lijkt ze van haar eigen geluidjes onder de indruk, vindt ze een nieuw geluidje erg grappig of luistert ze gefascineerd naar wat ze te horen krijgt vanuit de omgeving. De interesse voor klanken en wat ze voor elkaar kan krijgen met een geluidje (contact!) leiden ertoe dat ze continu bezig is met kopiëren van wat ze ziet. Zo jong als ze is.

Woordjesobsessie

Een maandje terug wist Joanna voor het eerst woordjes uit te spreken waarmee ze papa en mama bedoelde, maar waarvan ik toen niet geloofde dat het al zover was. Na verloop van tijd bleek toch echt dat er van toeval geen sprake was. Blijkbaar heeft ze heel goed opgelet en de woordjes die het meest gezegd werden compleet in zich opgenomen. Voor het eerst probeerde ze de klanken zelf uit. Tot mijn grote verbazing gingen de woordjes waarmee ze papa en mama bedoelde over in een heel zorgvuldige uitspraak, doordat de woordjes een complete obsessie voor haar werden. Thuis hoor ik regelmatig op de achtergrond mijn vriend met de baby om de beurt ‘grommen’. Wat kan ze genieten als ze ontdekt dat ze een reactie kan geven die weer een nieuwe reactie tot gevolg heeft, en dat ze vergelijkbare geluidjes kan maken als die van haar gesprekspartner. Al toen ze een paar maanden oud was, vond ze het geweldig als er beurtelings gekucht werd. Tegenwoordig heeft ze zich hier zodanig in bekwaamd, dat ze de ogen stijf dichttrekt en er vanuit haar tenen een mini-hoestje uit weet te persen. In wat voor bui ze ook is, ze is er altijd voor in om een hoestsessie aan te gaan en gedurende dit ‘gesprek’ een ondeugende glimlach op haar gezicht te toveren. Deze actie-reactie vind ik heel bijzonder; het doet me realiseren dat ze een mensje in wording is, en dat er zelfs op haar jonge leeftijd al heel veel in dat koppie omgaat. Er is niets mooiers dan contact te ontwikkelen met je kindje, en dat allemaal dankzij de sociale vaardigheden die al zo vroeg aanwezig zijn.

Sociale basis

Ook ik zelf heb blijkbaar een sterk imiterend vermogen. Mijn broer is twee jaar ouder dan ik, en was voor mij als klein meisje mijn grote voorbeeld. Het ging zo ver dat ik zelfs mijn brood belegde naar zijn voorbeeld. Dit was hem ook opgevallen: hij vertelde me eens alvast pindakaas op mijn brood te smeren, omdat hij van plan was dit voor zijn volgende boterham te kiezen. Vol vertrouwen at ik mijn broodje met pindakaas, terwijl hij achteraf stiekem voor hagelslag ging. Hij bouwde op een gegeven moment aan tafel een muurtje van pakken hagelslag en vlokken zodat ik niet meer naar zijn bord kon kijken. Achteraf moet ik lachen om mijn extreme aandrang om van hem te leren door hem na te doen. Toch vormde dit de basis voor mij om mijn weg te vinden in de wereld. Ik leerde dat imiteren leidt tot acceptatie: het is sociaal gedrag in puurste zin. Vooral in sociale groepen kun je je hierdoor prima mengen zonder teveel op te vallen. Door ons aan te passen aan onze gesprekspartners en hun normen en waarden kunnen we het met verschillende soorten mensen goed vinden. De keerzijde van je goed kunnen aanpassen in sociale situaties is dat je uit het oog kunt verliezen wat je zelf eigenlijk wilt. Ik vond (en vind) het eigenlijk best spannend om met aanpassen een stapje terug te doen: dan laat ik dus meer van mezelf zien en speelt er een angst voor afwijzing. Kopiëren van gedrag lijkt vooral in onze jonge jaren ter lering (en vermaak) van groot belang; daarna zouden we het best een beetje mogen laten varen.

Mensje in wording

Hoe het ook zij, het begin van dit alles is al heel goed zichtbaar in het eerste jaar van je kindje. Het zou me niets verbazen dat kinderen die in staat zijn om gedragingen al heel vroeg te kopiëren, op latere leeftijd beter in staat zijn om zich uit te drukken, nieuwe contacten te leggen en misschien zelfs wel in allerlei situaties te komen waar ze zonder die vaardigheden de kans niet voor hadden gekregen. Toch blijft het natuurlijk koffiedik kijken. Ook wij weten nog zo weinig van onze dochter. Er schemert regelmatig iets door van hoe ze in elkaar zit, maar het is nog maar het topje van de ijsberg. De kleine beetjes informatie die we hebben maken we natuurlijk zo groot, omdat het de enige informatie is. Toch is het wonderlijk om te zien hoeveel ze al weet over wat belangrijk is in deze wereld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *